Sự Tích Núi Ngũ Hành

Ngày xưa, có một ông cụ già sống một thân một mình trong một túp lều con trên bãi biển vắng.
Một hôm, tự nhiên ngoài biển khơi có một vùng sóng gió nổi lên dữ dội làm bầu trời tối mịt. Lát sau có một con giao long rất lớn ngoi vào bờ, trườn lên bãi cát. Giao long quằn quại trên bãi cát làm vẹt đất thành từng đường ngoằn ngoèo. Một lúc sau giao long lại trườn xuống biển đi mất để lại những quả long trứng.
Trong chốc lát, mặt biển trở lại phẳng lặng. Một con rùa vàng to lớn cũng từ ngoài khơi tiến vào. Rùa vàng đào đất chôn trứng vào bãi cát. Đoạn, rùa bò đến trước mặt ông lão bảo rằng:

- Ta là thần Kim Quy. Ta muốn ngươi phải hết sức bảo vệ giọt máu này của Long Vương.
Thần Kim Quy còn cho ông một cái móng và dặn dò nếu có gặp khó khăn gì thì dùng móng mà gọi Thần tới.
Một hôm từ đằng xa tiến đến một chiếc xe trâu, trên có mấy tên lính hung dữ. Ông già hoảng hốt lo sợ vì chiếc xe cứ nhằm đúng hướng trứng mà lao tới. Ông dùng thân mình để ngăn xe lại, nhưng con trâu vẫn phóng tới. Ông vội đặt móng rùa vào tai. Tự nhiên có một tiếng nói nhỏ đủ lọt vào tai ông: "Nằm xuống! Nằm xuống!". Ông vừa phủ phục thì hóa ngay một con hổ lớn. Bọn lính trên xe hoảng hốt đánh xe quay trở lại.

Mấy ngày sau, ông già dỡ túp lều ra và dựng lên trên đống cát để che nắng mưa cho trứng thần. Mỗi ngày trứng càng một lớn thì ông lại xúc cát lấp lại. Nhưng cuối cùng nó đội cả túp lều của ông lên tới mây xanh.
Ông cụ không biết tính làm sao, ông tính cầu cứu Thần Kim Quy. Nhưng vừa dặt móng rùa vào tai, tự nhiên lòng trứng hiện ra một cái hang đá có đủ giường chiếu sẵn sàng. Ông già vừa đặt mình xuống là ngủ thiếp ngay.

Đúng lúc đó trời bỗng nhiên bừng sáng và một cô bé xinh xắn hồng hào từ trong lòng trứng sinh ra. Cô bé lớn nhanh như thổi, hàng ngày có bầy khỉ thay nhau mang hoa quả đen cho cô ăn. Quần áo cô mặc thì do một đàn chim tha bông đến đệt.
Ông già ngủ một giấc tỉnh dậy lấy làm kinh ngạc khi thấy một thiếu nữ xinh đẹp ngồi bên cạnh mình. Ông già ngơ ngác nhìn trứng thần bấy giờ đã thành một hòn núi đá to lớn, cỏ cây đã rậm rạp, chim chóc thú vật đã đến sinh hoạt nhộn nhịp. Ông dùng móng rùa chỉ đường để dắt cô gái ra khỏi hang đá. Sau đó ông dưng nên một túp lều để hai người sinh sống.
Môt hôm có đám cướp từ biển kéo tới tính chiếm lấy hòn núi mới. Nhờ có mống rùa, ông và người con gái đều không bị gì.
Thấy núi và người bỗng dưng xuất hiện ở địa phương mình, nhân dân quanh vùng cho là một sự lạ chưa từng có. Tin là tiên xuống trần cứu dân, họ đến gặp cô gái và ông già để xin thuốc và cầu khẩn mọi việc. Tiếng đòn về nàng tiên xinh đẹp có tài chữa bịnh đến tai vua. Vua liền sai người mange lễ vật đến cầu hôn cho hoàng tử.
Giữa khi ông cụ già lúng túng chưa biết nên xử trí thế nào thì rùa vàng đã từ dưới biển hiện lên báo tin cho ông biết là Long Quân đã bằng lòng gả. Cô gái vâng lời, từ biệt cha nuôi lên kiệu đi theo sứ giả về kinh đô. Còn cụ già trả móng lại cho rùa thần rồi cưỡi lên lưng rùa đi ra biển.
Ngày nay hòn núi đá ấy vẫn hãy còn. Nó là hòn núi đẹp nhất nổi lên ở bờ biển Quảng Nam. Người ta gọi nó là núi Ngũ Hành.